செல்ஜுக் பேரரசு

10 ஆம் நூற்றாண்டில் நிறுவப்பட்ட செல்ஜுக் பேரரசு, மத்திய கிழக்கு, மத்திய ஆசியாவின் சில பகுதிகள் மற்றும் இந்திய துணைக்கண்டம் முழுவதும் அதன் உச்சத்தில் பரவியிருந்த ஒரு துருக்கிய பேரரசாகும். பெரும்பாலும் பெரிய செல்ஜுக் பேரரசு என்று குறிப்பிடப்படும் இது, இஸ்லாமிய உலக வரலாற்றில் ஒரு முக்கிய பங்கைக் கொண்டிருந்தது. செல்ஜுக்குகள் ஆரம்பத்தில் நாடோடி போர்வீரர்களாக இஸ்லாத்திற்கு மாறினர். அவர்கள் விரைவாக அதிகாரத்திற்கு உயர்ந்து, துண்டு துண்டாக இருந்த அப்பாஸிட் கலிபாவின் பிராந்திய ஆளுநர்களை தூக்கியெறிந்து, முஸ்லிம் நிலங்களை அவர்களின் அதிகாரத்தின் கீழ் ஒன்றிணைத்தனர். பேரரசின் தலைவர்கள் இராணுவ, அரசியல் மற்றும் பொருளாதார மேம்பாடுகளை ஏற்படுத்தி பிராந்தியத்தை நிலைப்படுத்தினர். இது வர்த்தகம் மற்றும் கலாச்சார பரிமாற்றம் செழித்து வளரும் சூழலை உருவாக்கியது.

செல்ஜுக் துருக்கியப் பேரரசின் அடையாளச் சின்னமாக சுல்தான் ஆல்ப் அர்ஸ்லான் இருந்தார். 1071 இல் மான்சிகெர்ட் போரில் அவர் பெற்ற வெற்றிக்காக அவர் பிரபலமானார். பைசண்டைன் பேரரசுக்கு எதிரான இந்த வெற்றி ஒரு திருப்புமுனையாக அமைந்தது, அனடோலியாவை துருக்கிய குடியேற்றத்திற்குத் திறந்தது. செல்ஜுக் கட்டிடக்கலை அவர்களின் மரபுக்கு மற்றொரு சான்றாகும். இடைக்கால உலகின் மிகவும் மதிக்கப்படும் கற்றல் மையங்களில் ஒன்றான பாக்தாத்தின் அல்-நிஜாமியா போன்ற பிரமாண்டமான கட்டிடங்களை அவர்கள் விட்டுச் சென்றனர். செல்ஜுக் ஆட்சியின் கீழ், ஒரு முக்கியமான கலாச்சார மறுமலர்ச்சி நடந்தது, இது பெரும்பாலும் பாரசீக கலாச்சாரம் என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. இந்த கலாச்சார இயக்கம் இப்பகுதியில் இலக்கியம், கலை மற்றும் கட்டிடக்கலை ஆகியவற்றில் நீண்டகால விளைவுகளை ஏற்படுத்தியது. செல்ஜுக் பேரரசு ஒட்டோமான் பேரரசு போன்ற வாரிசு அரசுகளின் எழுச்சிக்கு மேடை அமைத்தது, இது வரும் நூற்றாண்டுகளில் உலக வரலாற்றை மேலும் வடிவமைக்கும்.